PRESENZA DA EMPRESA ESPAÑOLA

  • Dende fai relativamente poucos anos, a Administración central iniciou un proceso de introdución de España nun conxunto de organizacións polas que ata ese momento non mostrara excesivo interese: os Bancos de Desenvolvemento ou Institucións Financeiras Multilaterais de Desenvolvemento (IFM), axuda exterior da Comisión Europea, e o Sistema das Nacións Unidas.
  • España participa en todas os organismos que constitúen o sistema de Nacións Unidas -do cal é o oitavo financiador-, así como, tamén, nas máis importantes Institucións inanceiras Multilaterais de Desenvolvemento (IFM), contribuíndo ao seu funcionamento con importantes contribucións. Non obstante, España non participa, salvo excepcións, nos proxectos desenvolvidos polos beneficiarios das IFM na mesma proporción que outros países dos nosos arredores como Italia, Francia, Bélxica ou Reino Unido.
  •  As IFM e NNUU asignaron no ano 2009 recursos por valor superior a 120.000 millóns de dólares para fomentar o desenvolvemento. Arredor do 50% da devandita cantidade destinouse á adquisición de bens e equipos ou a contratación de consultorías ou enxeñarías. Todas estas adquisicións concrétanse, en xeral, mediante licitación pública, en condicións de competencia e transparencia. En definitiva, trátase dun mercado de enormes dimensións no cal a empresa española non participa na medida en que cabería esperar, e que supón non só a perdida da contratación en si mesma, senón desaproveitar as vantaxes derivadas do prestixio que vai unido a unha contratación deste tipo e o efecto multiplicador que xera a súa presenza tanto no país contratante coma no propio mercado nacional.

  • Como exemplo da escasa participación española tomemos o caso de Nacións Unidas. O Sistema das Nacións Unidas abrangue 15 axencias e varios programas e organismos que no ano 2008 contrataron a suma de 13.594 millóns de dólares. A participación da empresa española é marxinal xa que tan só resultou adxudicataria do 0,33% da citada cantidade, ocupando o posto nº 52 cando, como se comentou, España é a oitava contribuínte ao presuposto de NN UU.
  • Esta situación é recorrente nos últimos anos, a pesar da creación de adscrita a española ante NN UU en Nova York, que desenvolveu un intenso labor de apoio á presenza española neste mercado. En todo caso, a posición da empresa española é marxinal, o que resulta máis chocante se cabe se a comparamos con países como Francia, Bélxica ou Italia.

 

NACIÓNS UNIDAS. CONTRATACIÓN DE BENS E EQUIPOS
(Millóns de USD)
País
2006
%
2007
%
2008
%
% orzamento.
NN. UU. 2009
Francia……………
313,6
3,34
331,9
3,3
503,4
3,7
6,301
Bélxica……………
306,0
3,30
290,1
2,9
308,0
2,30
1,102
Italia………………
249,0
2,65
311,8
3,1
466,0
3,4
5,079
España…………..
29,7
0,32
28,1
0,3
44,9
0,33
2,968
Fonte: Informes estatísticos anuais de Nacións Unidas, www.un.org

 

  • En calquera caso, a posición global da empresa española ante o mercado das licitacións internacionais é máis ben exigua. No 2009 as empresas españolas conseguiron contratos por un valor de 250 millóns de dólares nos principais Bancos de Desenvolvemento (Banco Mundial, Banco Interamericano de Desenvolvemento, Banco Asiático de Desenvolvemento), mentres que a nosa achega multilateral alcanzou os 2.271 millóns. Polo tanto, o retorno que aproveitaron as nosas empresas é só dun 11% da contribución española.
  • Esta situación débese, fundamentalmente, a unha serie de causas de carácter político, financeiro e comercial.
  • A primeira delas débese á tardía incorporación de España ás máis importantes IFM. Ata fai ben pouco tempo, España tivo escaso interese nestas Institucións. Boa proba diso constitúeo que ningunha ten a súa sede no noso país e que ningunha delas está dirixida por un español. Ademais a presenza directiva española é moi escasa así como o número de profesionais españois. Por outra banda, España non dispón de suficiente implantación política en moitos dos principais países beneficiarios da AOD tanto bilateral como multilateral e, aínda que conta en boa parte das sedes das IFM con representación diplomática estas, salvo excepcións, non prestan a estas a atención que merecen. Así, por unha ou outra razón, España ten pouco peso e influencia na maioría da IFM o que incide sobre o apoio que poden recibir as nosas empresas en contraposición do que acontece noutros países dos nosos arredores.
  • Ademais, existe unha considerable indefinición e bastante confusión sobre a nosa política de AOD, e iso a pesar de que recentemente se realizaron esforzos moi importantes para canalizala, sobre todo por parte da Secretaría de Estado para a Cooperación internacional (SECI) e da Axencia Española de Cooperación Internacional (AECI).
  • A pesar das dificultades, o interese oficial español polas IFM crece ano a ano. A contribución multilateral da axuda oficial ao desenvolvemento española aumentou progresivamente dende o ano 2002. Trátase dunha inxente cantidade de recursos dos que a empresa española non ten, en moitos casos, unha clara percepción. Esta circunstancia, unida á falta de información e coñecemento; a ausencia das empresas españolas nos rexistros de provedores; a competencia estranxeira moi implantada e apoiada; as evidentes dificultades do mercado das IFM, que esixen unha promoción e actuación moi rigorosas que non se compadece en absoluto coa improvisación, ou as formulacións de interese máis conxunturais que estruturais, provocou unha situación na que a empresa española non sae demasiado ben parada no contexto xeral do mercado das licitacións internacionais derivadas das IFM e o sistema de NN UU.

 

AXUDA OFICIAL O DESENVOLVEMENTO (AOD)  ESPAÑOLA (millóns dólares)
Tipo de AOD20022003200420052006200720082009
I. AOD total1.712,11.961,262.436,993.018,33.813,675.139,86.866,836.570,84
I.A. AOD bilateral 998,381.151,351.400,271.862,952.091,973.338,994.081,624.299,37
I.B. AOD multilateral 713,83 809,91 1.036,721.155,35 1.721,71.800,81 2.065,22.271,47